Businessmodel gebaseerd op content? Of op connectivity?

Content is king is een geveugelde uitspraak op internet. Die uitspraak wordt (terecht) steeds vaker in twijfel getrokken, want het blijkt niet mee te vallen om met content een fatsoenlijke boterham te verdienen. Onderzoek wijst uit dat mensen bereid zijn om meer te betalen zodra het kanaal ons in staat stelt een verbinding te leggen met anderen (zoals telefonie of SMS). Is een businessmodel gericht op connectivity daarom beter dan een businessmodel gericht op content?
Businessmodel gericht op content
Een paar dagen geleden schreef ik een bericht over de relatie tussen winst & taakgerichtheid van een medium. Daaruit kwam naar voren dat je met businessmodel gericht op content niet bepaald goed zit voor het maken van winst. Een content website zit precies in het midden van het spectrum van taakgerichtheid: mensen staan er onvoldoende open voor reclame (vanwege de relatief hoge taakgerichtheid) waardoor adverteerders niet veel willen betalen voor advertising. Tegelijkertijd is de taakgerichtheid ook weer niet zo hoog dat mensen bereid zijn om te betalen voor content / diensten zoals bij mobiele apps.
Betalen voor connectivity
Naast taakgerichtheid (blijf een vreemd woord) kun je ook kijken naar de “connectivity”; in hoeverre is jouw kanaal in staat een verbinding te leggen tussen mensen. Dat is namelijk hetgeen wat mensen echt willen online. Email was jaren geleden al een killer-app. Of kijk naar het succes van een programma als MSN Messenger. Of meer recent: naar Twitter. Ik kwam een stukje tegen over wetenschapper Andrew Odlyzko. Hij rekende uit hoeveel wij bereid zijn om te betalen voor verschillende vormen van communicatie. Ik quote vanaf Frankwatching:

Voor het versturen van een sms’je hebben we gemiddeld zo’n acht cent over. Dat is heel veel geld voor een minuscuul stofdeeltje informatie. Het komt neer op afgerond duizend dollar per megabyte (Mb). Om draadloos te kunnen bellen en gebeld te worden betalen we gemiddeld een dollar per Mb. Voor vast bellen hebben we tien cent per Mb over, om gegevens over internet op te halen gemiddeld één cent.

Bron: The delusions of net neutrality, Andrew Odlyzko
Hoe dichter we ons bevinden bij contact – sms en telefoneren – hoe meer geld we er voor blijken over te hebben. Hoe dichter we komen bij de zwaardere inhoud, des te minder geld we betalen en des te groter tegelijkertijd de neiging wordt om gebruik te maken van smokkelroutes. Met andere woorden, niet content is king, maar connectivity is king (Joost Steins Bisschop)

Leuk verhaal, maar hoe zit het nu echt?
Bovenstaand onderzoek van die Andrew Odlyzko is een leuk verhaal en goed samengevat door Joost Steins Bisschop op Frankwatching. Maar feit is dat we voor die connectivity online toch geen ene moer betalen. Ik haalde hier boven al wat voorbeelden aan van kanalen die zorgen voor een hoge connectivity: email, messenger, twitter. De theorie is dus dat we voor dat soort diensten veel & vaak betalen, maar dan wel met kleine bedragen per keer zoals bij SMS. De praktijk is echter dat deze diensten gewoon gratis zijn en dat niemand bereid is om er voor te betalen.

Who’s the king? Content of connectivity?
De conclusie van van Joost Steins Bisschop is:
niet content is king, maar connectivity is king”. Maar connectivity heeft nog helemaal eigen businessmodel. Kijk naar Twitter, Messenger of sociale netwerken als Hyves of Facebook. Zij hebben precies hetzelfde businessmodel als bij contentsites: alles drijft op advertising. Het enige kanaal waarbij connectivity wel een eigen model heeft is SMS. Maar voor het businessmodel van connectivity dat lijkt SMS eerder een gelukkige uitzondering dan een structurele onderbouwing van “connectivity is king”.
Zolang er voor connectivity geen goed eigen businessmodel is, lijkt het me wat voorbarig om connectivity tot koning te kronen. Content mag dan geen king zijn, maar connectivity dus ook niet.

De 7 beste businessmodellen voor online

Eén van mijn favoriete onderwerpen op dit weblog is (online) businessmodellen. Vraag me niet waarom, maar ik vind het gewoon heel interessant om te kijken welke strategie bedrijven moeten volgen om online klanten aan zich te binden en geld te verdienen.
Ik kwam een oude, maar nog steeds actuele & interessante presentatie tegen van Onno Makor over online businessmodellen. Hij beschrijft in de presentatie de 7 beste online businessmodellen:

  1. Makelaarsmodel: brengen kopers en verkopers bij elkaar en faciliteren de transactie (o.a. Marktplaats & Funda)
  2. Advertentiemodel: online versie van het bestaande businessmodel uit de printmedia (o.a. Nu.nl) NB: de presentatie is uit 2007, maar ik denk dat we er nu wel achter zijn dat dit één van de meest moeizame businessmodellen voor online is.
  3. Merchantmodel: directe verkoop van goederen of diensten (o.a. Bol.com, Wehkamp)
  4. Affiliatemodel: businessmodel waarbij de partner (= affiliate) een commisie krijgt voor iedere sale of lead die dankzij hem gerealiseerd wordt (o.a. Independer & Gaslicht.com)
  5. Communitymodel: verkoop van diensten of (al dan niet virtuele) producten die een relatie hebben met de community (o.a. Qzone & Cyworld)
  6. Subscriptionmodel: de bezoeker betaalt periodiek een bedrag om toegang te hebben tot online diensten of informatie (o.a. Relatieplanet & Marktingsherpa)
  7. Shareware / Freeware: verspreiding van software is gratis, maar wanneer de software vaker gebruikt wordt moet wel worden betaald.

Mijn favoriete businessmodel
Mijn favoriete businessmodel blijft toch wel het makelaarsmodel. Het ‘enige’ wat je doet het is het bij elkaar brengen van vraag en aanbod en het faciliteren van de transactie. Vrijwel alle partijen die in Nederland maar ook internationaal echt serieus geld verdienen online werken volgens dat model. Zie bijvoorbeeld mijn eerdere post over het gouden businessmodel van Werkspot.  In dit businessmodel komt alles neer op aggregeren, selecteren en ordenen van informatie (lees: vraag & aanbod). Als je daar eenmaal een mechanisme voor hebt gevonden ben je de koning.
Specifiekere beschrijving businessmodellen in de presentatie
Ik vat de 7 typen businessmodellen hierboven nu een beetje kort door de bocht samen, maar het is interessant om ook de presentatie nog even te bekijken. Bij de meeste modellen wordt namelijk nog een onderscheid gemaakt tussen de verschillende varianten. Bij het merchantmodel kun je bijvoorbeeld onderscheid maken tussen de pure online spelers zoals Bol.com, de catalogusverkopers zoals Wehkamp of de “clicks & motars” zoals Albert.nl.  Zie hier de hele presentatie: