Hyperconcurrentie: ligt het aan de consument of de aanbieder?

Er zijn van die bedrijfstakken waar je als consument niet vrolijk van wordt wanneer je een product uit die branche moet kopen. Ik denk dan bijvoorbeeld aan:

  • de telecombranche,
  • de energiesector
  • of verzekeringswereld

Dit zijn allemaal bedrijfstakken waar een soort hyperconcurrentie aan de gang is. Ik had het woord hyperconcurrentie al in mijn hoofd voordat ik wist wat het precies wist wat het betekende, dus ik heb het nog even opgezocht:

een hypercompetitieve omgeving kenmerkt zich door een sterke concurrentie op prijs en kwaliteit, korte levens- en designcycli, toename in innovatiesnelheid om snel marktaandelen te verwerven, afname van toegangsdrempels, de afname van schaalvoordelen als bron van concurrentievoordeel en bescherming tegen concurrentie en het steeds feller tegen elkaar ageren van concurrenten (Daveni, 1994)

Dat dus ja :-).
Bedrijven beloven gouden bergen
Het gevolg van zo’n hypercompetatieve bedrijfstak is dat bedrijven in die sector steeds meer “gouden bergen” gaan beloven om te zorgen dat potentiële klanten hun product aanschaffen.  Die gouden bergen kunnen gaan over een lagere prijs, meer gebruiksgemak, betere resultaten, maakt niet uit: het wordt allemaal fantastisch als je product X aanschaft. De bedrijven die de consument deze gouden bergen voorspiegelen weten ook wel dat die beloftes zelden of nooit waargemaakt kunnen worden. Maar het lullige is: de bedrijven die géén gouden bergen beloven worden door de consument genegeerd omdat hun aanbod niet spectaculair genoeg is.
Voorbeeld: hyperconcurrentie in de energiemarkt
Je ziet nu goed wat er gebeurt qua hyperconcurrentie in de energiemarkt. De boeven van de NEM (Nederlandse EnergieMaatschappij) harken klanten binnen bij het leven. Ze beloven een spectaculair prijsvoordeel (wat er nu ook is), maar vertellen er niet bij dat zodra de grondstofprijzen van gas & elektriciteit gaan stijgen de prijzen bij de NEM net zo hard (of waarschijnlijk harder) meestijgen. Ze beloven daarmee dus “gouden bergen”. Het gevolg van de agressieve aanpak van de NEM is echter wel dat andere energieleveranciers niet achter kunnen blijven met spectaculaire aanbiedingen a la NEM. Je wordt als consument helemaal doodgegooid met aanbiedingen, overstappremies & laagste prijsgaranties. Hoe komt dan? Nou, hyperconcurrentie dus…
Is de consument te dom? Of zijn de bedrijven te slim?
Hyperconcurrentie ontstaat dus door marktwerking. De consument vraagt er zélf om. Bedrijven die de meest fantastische gouden bergen beloven krijgen de meeste klanten. Vervolgens blijken die gouden bergen een stuk minder fantastisch als ze in eerste instantie leken. Sterker nog: het zijn helemaal geen gouden bergen. Het zijn net zo’n halfzachte heuveltjes als bij alle andere aanbieders. Zodra de consument daar achter komt is de teleurstelling groot en zijn ze boos op de bedrijven die hen het product hebben aangesmeerd. Is dat terecht omdat het bedrijf de consument misleid heeft? Of is dat niet terecht omdat de consument zelf wat beter had moeten nadenken?

Kortom: is de consument nou zo dom? Of zijn die bedrijven nou zo slim?