Al je business online & gratis? Niet voor iedereen

Steeds meer bedrijven verplaatsten hun business naar online en geven daar een groot deel van hun producten gratis weg. Omdat anders de concurrent het wel doet en ze in de toekomst helemaal geen bestaanrecht meer hebben. Toch zit er vaak geen goed businessmodel achter het ‘alles online zetten’. Chris Anderson denkt dat gratis de toekomst heeft. Een bekende artiest als Prince denkt het tegenovergestelde. Wie heeft gelijk? Nobody knows…
Businessmodel “free” van Chris Anderson
Naar mate consumenten intensiever gebruik gaan maken van internet stijgt te druk bij het bedrijfsleven om een goed businessmodel te vinden voor online. Dat blijkt nog niet zo makkelijk, want de consument is er aan gewend dat op internet bijna alles gratis is. Volgens Wired-auteur Chris Anderson heeft “gratis” de toekomst. Hij beargumenteert in zijn boek dat bedrijven producten en diensten gratis moeten weggeven en vervolgens indirecte manieren hun geld moeten verdienen.  
Business volgens Chris Anderson in vier stappen
Het businessmodel “gratis” van Anderson is samen te vatten in vier stappen:

  • bouw een gemeenschap (community) rondom gratis informatie en advies en richt je op één specifiek thema
  • laat de gemeenschap meebouwen en bied in ruil het ‘ruwe resultaat’ gratis aan
  • bied voor de mensen met meer geld dan tijd, vaardigheid of risicotolerantie, een gepolijste variant aan en laat daar dik voor betalen.
  • doe dit steeds opnieuw, waarbij een marge van zo’n 40% moet zorgen voor méér dan de dekking van de overige kosten.

Een concreet voorbeeld een ‘bedrijf’ dat het model van Anderson toepaste is Radiohead. Fans konden het album Rainbows gratis downloaden en vervolgens zelf een eventuele prijs bepalen. Daarnaast werden ook nog ouderwetse CD’s in de vorm van een premium-box verkocht. Radiohead volgt hiermee precies het gedachtegoed van Chris Anderson.
Niks gratis voor TAFKAP (a.k.a. Prince)
Als er een nieuwe hype ontstaat is het altijd interessant om te kijken naar spelers die zich niks van de hype aantrekken en gewoon hun eigen gang gaan. In tegenstelling tot Radiohead heeft TAFKAP, the artist formally known as Prince, een grondig hekel aan het gratis weggeven van zijn muziek . In het NRC stond afgelopen vrijdag een uitgebreid artikel over hoe Prince al sinds 1997(!) geld weet te verdienen met internet:

Prince is de eerste popster die de platenmaatschappijen het nakijken gaf. Alle opbrengsten van zijn muziek kwamen hem toe. Dankzij internet. Opeens verdween hij. Maar nu is hij terug. Gratis bestaat niet voor Prince.

Strijd tegen online piraterij
Prince geeft niks weg. Voor alles moet je betalen, en sites die toch materiaal van Prince ter beschikking stelden krijgen het zwaar te verduren. NRC over de oorlog van Prince tegen internetpiraten:

 Iedereen die iets van Prince liet zien of horen op een site, kreeg van hem een schrijven of e-mail met het verzoek om zijn beeltenis of muziek onmiddellijk te verwijderen. Zo niet, dan kon de geadresseerde een rechtszaak verwachten wegens schending van auteursrechten. Ook YouTube werd met rechtszaken bedreigd. De site waarop de hele wereld een video kan plaatsen, moest alle videos waarop ook maar iets van Prince was te zien of te horen wegfilteren. YouTube boog. Het verwijderde zelfs het filmpje dat een moeder had gemaakt van haar zoontje dat danst op muziek van Prince. Ook de Amerikaanse talkshow host Jay Leno kreeg geen toestemming om beelden van optredens van Prince in zijn talkshow op zijn site te zetten.

Het NRC rekent voor hoe Prince met deze aanpak een aardige boterham weet te verdienen. Op zijn manier laat de artiest hiermee zien hoe je met een relatief beperkt publiek toch goed geld kan verdienen op internet: zorg voor unieke content en houd die door een meedogenloze strijd tegen piraten uniek. Niks gratis dus…
Wat NRC vergeet te melden
Toch is het model van Prince ook niet de heilige graal. NRC vergeet in zijn conclusie namelijk dat de situatie van Prince nou niet bepaald te vergelijken is met ieder ander willekeurig bandje. Prince was al een gevierde artiest toen hij de overstap naar internet maakt en al zijn content achter gesloten deuren hield. Mede dankzij de promotiestrategieën van platenmaatschappij Warner Bros kon hij uitgroeien tot een bekende naam. Dankzij die opgebouwde bekendheid is het voor Prince veel gemakkelijker om mensen te laten betalen voor content dan voor een beginnende artiest.
En voor zo’n beginnende artist is het gratis-model van Chris Anderson misschien helemaal zo gek nog niet…

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *